Fragmenty drewnianych rur wodociągowych

Eksponat przechowywany jest w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie.

Autorka opisu: Małgorzata Dunikowska

Widzimy tu dwa fragmenty dawnych rur wodociągowych. Pierwsze wzmianki dotyczące miejskiego wodociągu w Krakowie pochodzą już z czternastego wieku. Rury z pozoru wyglądają jak drewniane kłody, a właściwie części pni drzew; pozyskiwane były głównie z drzew iglastych. W środku są wydrążone tak, aby mogła płynąć nimi woda, poszczególne fragmenty kłód były ze sobą połączone metalowymi tulejami, co stanowiło rodzaj „spinaczy”.

Rury wodociągowe były impregnowane poprzez zanurzanie w bagnach lub jeziorach. Doprowadzały wodę z rzeki Rudawy do trzech miejskich studni umieszczonych na płycie dzisiejszego Rynku Głównego – jedna znajdowała się tuż przy Pałacu Krzysztofory (mniej więcej siedziba dzisiejszego Muzeum Historycznego), druga przy Kościele Mariackim, trzecia u wylotu ulicy Grodzkiej.

Woda do rur była transportowana rurmusem. Krakowski rurmus był budynkiem mieszczącym zespół urządzeń do ujmowania i podnoszenia wody. Znajdował się poza murami Krakowa, na zachód od bramy Sławkowskiej, nieopodal obecnego kościoła Reformatów.

Wodę konieczną do napędu urządzeń i zasilania wodociągu doprowadzano z Rudawy spiętrzonym kanałem. Urządzenia były wykonane z drewna, głównie dębowego, sosnowego i grabowego. Części ruchome smarowano łojem lub szpikiem, aby zmniejszyć opory tarcia. Skrzynię wodną uszczelniano mchem oraz smołą, a jej dno wysypywano piaskiem, który filtrował drobne zanieczyszczenia. Kubły były wykonane z miedzi, choć  przypuszcza się, że pierwotnie używano skórzanych wiaderek.

Posłuchaj audiodeskrypcji

PB109197