Półkule magdeburskie

Eksponat znajduje się w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema, oddziale Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie.

Autorka opisu – Paulina Kijak

Na stalowej konstrukcji umieszczone są symetrycznie dwie, zwrócone do siebie metalowe półkule o średnicy około 30 cm. Do każdej z półkul przytwierdzony jest metalowy pręt zakończony liną. Półkule, pręty i naprężone sznury znajdują się w jednej osi. Półkule możemy przesuwać: oddalać i zbliżać do siebie. Z jednej z nich wychodzi gumowy wężyk prowadzący do pompki, znajdującej się w odległości kilku kroków od urządzenia, w pobliżu ławeczki.  Przy wyjściu wężyka z półkuli znajduje się niewielki zawór. Przystępując do doświadczenia jedna z osób zamyka zawór, po czym złącza i dociska do siebie półkule. W tym czasie druga osoba wykonuje kilka ruchów tłokiem pompki. Kiedy półkul nie da się już swobodnie rozdzielić, można przestać je dociskać. Po wykonaniu jeszcze kilku ruchów pompką osoby wykonujące eksperyment chwytają za liny z obu stron urządzenia i ciągnąc próbują rozdzielić półkule. Zadanie nie jest łatwe, wręcz niemożliwe, ponieważ po wypompowaniu części powietrza z wnętrza półkul, ciśnienie wywierane przez cząsteczki powietrza z zewnątrz ma teraz większą wartość, dzięki czemu półkule są dociskane do siebie. Po zakończeniu eksperymentu otwieramy zawór. Słyszymy cichy syk wdzierającego się do wnętrza półkul powietrza. Teraz, po wyrównaniu ciśnień wewnątrz i na zewnątrz półkul, znów możemy je swobodnie rozdzielić.

Posłuchaj audiodeskrypcji

półkule magdeburskie