Marszałek Józef Piłsudski z Anną Gąsiorowską

6Npilsudski

Autor: Józef Kuczyński (1912-1939)
Czas powstania: 2 sierpnia 1924 r.
Miejsce przechowywania: Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie

Fotografia w kształcie stojącego prostokąta, czarno-biała, w formacie 14,3 x 9 cm. Wokół zdjęcia biała ramka. Krawędzie fotografii obcięte ząbkowaną gilotyną, przetarte. Portret we wnętrzu, prawdopodobnie w dworze w Goszycach koło Miechowa. Portret marszałka Józefa Piłsudskiego z córką chrzestną Anną Gąsiorowską, dziewczynką około dziesięcioletnią. Obie postacie w ujęciu 3/4 – do kolan. Z lewej siedzi marszałek, z prawej stoi dziewczynka.

Marszałek lewą ręką obejmuje Anię w pasie. Ania trzyma swoją prawą wyprostowaną rękę na lewym udzie marszałka. Oboje skupieni patrzą na wprost w stronę obiektywu, jednak w pozach luźnych, nieskrępowani pozowaniem do fotografii. Józef Piłsudski ubrany jest w ciemną kurtkę mundurową zapinaną na rząd metalowych dużych guzików, z kołnierzykiem i zewnętrznymi kieszeniami na piersiach oraz ciemne spodnie. Pozycja siedząca powoduje, że kurtka marszczy się na wysokości brzucha. Marszałek ma krótkie, obcięte na jeża włosy, krzaczaste brwi, wyraźnie zarysowany nos, pod którym widnieją długie, gęste opadające wąsy. Twarz pogodna, usta zamknięte, wąskie, czoło wysokie. Głowa nieco przechylona w prawo, widoczne jest jego prawe ucho. Dłoń lewej ręki marszałka ułożona jest na wysokości biodra dziewczynki, palec wskazujący zabandażowany.

Dziewczynka ubrana jest w letnią sukienkę w kratkę z rękawami do łokci i dużym dekoltem wykończonym falbanką. Ania ma włosy sięgające za uszy, nieco podkręcone, w lekkim nieładzie, z grzywką opadającą do połowy czoła. Na czubku głowy ma zawiązaną dużą, białą kokardę. Po prawej stronie marszałka we fragmencie widoczny jest pluszowy miś. Także we fragmencie widoczne jest, sięgające do uszu marszałka oparcie fotela. W tle obraz płaski, bez wyraźnie zarysowanego wyposażenia salonu. W prawym dolnym rogu fotografii tłoczona pieczątka o owalnym kształcie z napisami: KUCZYŃSKI/ ZAKŁAD ARTYST:/ FOTOGRAFICZNY/ KRAKÓW/ RYNEK/ PAŁAC SPISKI zdobiony stylizowanymi motywami roślinnymi nad i pod tekstem. Na rewersie koloru kremowego nadruk pocztówkowy. Płaszczyzna rewersu podzielona jest wąską pionową kreską na dwie równe części. Po prawej stronie, prawie na środku dwie poziome linie równej długości, pod którymi dwie nieco krótsze, i kolejna przy dolnej krawędzi. Fotografii nadano w ten sposób funkcję karty pocztowej.

Sportretowana Anna Gąsiorowska (1916-2000) była córką generała Janusza Gąsiorowskiego i Zofii Zawiszy, a wiele lat później została żoną Jerzego Turowicza, redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”. Tłumaczka literatury z języka francuskiego i na francuski. Jak podają Wacław Jędrzejewicz i Janusz Cisek w Kalendarium życia Józefa Piłsudskiego, marszałek często bywał ojcem chrzestnym, a sprawa jego synów chrzestnych była w Adiutanturze Marszałka poważnym zagadnieniem. Jego chrześniakami byli między innymi Andrzej – syn Józefa Becka, ministra spraw zagranicznych i Stefan – syn Ignacego Daszyńskiego, premiera rządu lubelskiego z 1918 roku. Często legioniści i dawni towarzysze broni zwracali się z prośbą o zgodę na trzymanie dziecka do chrztu. Początkowo Piłsudski łatwo się na to godził, jednak w miarę upływu lat stał się bardziej ostrożny w wyborze swych synów chrzestnych. Jednak w dalszym ciągu brał udział w chrzcinach lub tylko godził się na wpisanie swego nazwiska w metrykę chrztu. To samo dotyczyło ślubów, na które dawni podkomendni prosili swego komendanta na świadka. Piłsudski świadkował między innymi generałowi Kazimierzowi Sosnkowskiemu.

 

Marszałek Józef Piłsudski z Anną Gąsiorowską rewers

rewers

 

Marszałek Józef Piłsudski z Anną Gąsiorowską detal

detal